ga (2)
Kelas kata: Partikel
Arti dalam Bahasa Indonesia
Bandingkan Makassar ka No. 2, yang mungkin awalnya hanyalah partikel untuk menarik perhatian, seperti: zie! (Bld.), ها، إن (Arab), הן (Ibrani), ecce! (Latin), ἰδοῦ (Yunani); contoh: Nîga-ga asânna? artinya: siapa itu, zie! siapa namanya?, yakni: Siapa namanya? — Siyagârenagâ wânnîna polêkoe, berapa hari, zie! telah berlalu? aku tidak tahu persis, yakni: beberapa hari yang lalu, aku datang. Bila dirangkai dengan kata ganti orang pertama tunggal menjadi: gá; dengan orang pertama jamak: gî, gakânŷ; dengan orang kedua tunggal dan jamak: go, gî; dengan orang ketiga tunggal dan jamak: ga, gi. Partikel ga sering digunakan: a) dalam pertanyaan, misal: pôle kêgo-toe? (dari mana kamu datang?), Lôkka kêgo-toe? (ke mana kamu pergi?); b) untuk menyatakan 'atau...atau': bêmbega, mânôe-ga, baik kambing maupun ayam. ...âre-ga, ...âre-ga, atau ..., atau ...
Definisi asli Matthes (bahasa Belanda)
Vergel. het Makass. ka N°. 2, dat welligt oorspronkelijk niets anders was, dan een woordje, om de aandacht ergens op te vestigen, waarvoor wij bijv. zie!, de Arabieren ها, إن, enz., de Hebreeuwen הן, de Latijnen ecce! de Grieken ἰδοῦ, anderen wederom wat anders, bezigen; bijv.: Nîga-ga asânna? lett.: wie is het, zie! die, zijn naam?, d. i. Hoe heet hij? — Siyagârenagâ wânnîna polêkoe, hoeveel dagen, zie! is dat geleden? ik weet het niet regt, d. i.: zie! eenige dagen geleden, ben ik gekomen. Met het voornaamwoord van den eersten persoon mann. en vrouwel. enkelv. verbonden, luidt het: gá; met het voornaamw. 1 pers. meerv. mann. en vrouw.: gî, gakânŷ; met de voornw. 2 pers. mannel. en vrouw. enkel- en meerv.: go, gî; met de voornwoord. 3 pers. enkel- en meerv. mann. en vrouw.: ga, gi. Dit ga wordt dikwerf gebezigd, a) bij vragen, bijv.: pôle kêgo-toe?, waar komt gij van daan? — Lôkka kêgo-toe? waar gaat gij naar toe? b) Om ons of...of uit te drukken; bijv.: bêmbega, mânôe-ga, of geiten, of hoenders. ...âre-ga, ...âre-ga, of ..., of ...
Sumber
B. F. Matthes, Boegineesch-Hollandsch Woordenboek (1874), hlm. 52.