gôeba
Kelas kata: Kata Benda
Arti dalam Bahasa Indonesia
Menurut van Hoëvell dalam Bidasari hal. 251, [Arab.] berarti menyatukan bunga-bunga; yaitu bunga tjempáka yang diikatkan pada bilah bambu kecil dan dikenakan di rambut. Di Makassar ada penjelasannya: diambil bunga tjempáka, atau di tanah Bugis disebut bunga tjeuŕâna, lalu di setiap kelopaknya disisipkan beberapa bunga melati (bôeñga-pôete) yang sudah terbuka, sedemikian rupa sehingga hanya satu kelopak bunga melati yang tampak di luar melalui kelopak bunga tjeuŕâna, sementara sisanya tetap menggantung di sisi dalam. Kadang pada salah satu kelopak yang menggantung disisipkan lagi satu bunga melati. Mak. idem. Gôeba-âñgge (bandingkan Mal. añgyit, merangkai), berbeda dari gôeba biasa karena satu kelopak bunga melati diletakkan di sisi dalam dan sisanya di sisi luar kelopak tjeuŕâna. Mak. idem. Gôeba-soerampâti, = tódó-pêpâñg, jala dari untaian bunga melati; sering direntangkan di atas jenazah.
Definisi asli Matthes (bahasa Belanda)
Volgens van Hoëvell in zijn Bidasari bl. 251 beteekent [Arab.] bloemen bij elkander voegen, en wordt de tjempáka aan smalle bamboesjes gehecht, en zoo in het haar gedragen. Te Makassar geeft men daarvan de volgende verklaring: Men neemt eene tjempáka-, of zooals men in de Boeginesche landen zegt: tjeuŕâna-bloem, en steekt in elk van hare blaadjes een paar geopende melattiebloemen (B. bôeñga-pôete), en wel zóó, dat slechts één der blaadjes van de bôeñgapóete door het blad van de tjeuŕâna-bloem heengehaald, aan de buitenzijde zich vertoont, terwijl het overige van het melattie-bloempje, zoowel het wit als het groen, aan de binnenzijde van het blad van de tjeuŕâna-bloem blijft hangen. In één der blaadjes van de aldus hangende melattie-bloem steekt men ook soms nog weder eene andere melattiebloem. Mak. idem. Gôeba-âñgge (verg. 't Mal. añgyit, aanéen rijgen), hierin van de gewone gôeba onderscheiden, dat één der blaadjes van het melattie-bloempje aan de binnen- en de overige aan de buitenzijde van het tjeuŕâna-blad gebragt worden. Mak. idem. Gôeba-soerampâti, = tódó-pêpâñg, soort van net van aan elkander geregen melattiebloemen. Zulk een gôeba-soerampâti dikwijls over de lijken uitgespannen.
Sumber
B. F. Matthes, Boegineesch-Hollandsch Woordenboek (1874), hlm. 55.