goeroe
Kelas kata: Kata Benda
Arti dalam Bahasa Indonesia
guru, pengajar. Mak., Soend., Mal., Jaw., Daj. dan Bat. idem. Skt. goeroe, berat, penting, besar, terkemuka, terhormat, guru agama. Mágoeroe, belajar, menerima pengajaran. Pagoeroe, mengajar. Papagoeroe, pengajaran, nasihat. Pagoerôewañg, mengajarkan sesuatu kepada seseorang; contoh: oepagoerôewakko mâdêtjeñge, aku mengajarkan kebaikan kepadamu. Oewapagoerôewañgi mâdêtjeñge ri-padâkkoe-tâoe, lett.: aku sibuk mengajarkan kebaikan kepada sesamaku, artinya: aku mengajarkan kebaikan kepada sesamaku. — Añgkânna oewapagoerôewañge, semua yang aku ajarkan. Agoerôewi, a) menjadikan seseorang sebagai obyek belajar, artinya: belajar dari. b) menjadikan suatu ilmu sebagai obyek pengajaran, artinya: menerima pengajaran dalam; contoh: agoerôeïwi bâsa Óegié, belajar bahasa Bugis. Sipágoe-pagoeroe, saling mengajar. Añregoeroe, guru, pengajar, pemimpin. Ana-goeroe, murid; dari situ: pengikut, bawahan; juga pedagang kecil yang bekerja untuk seorang pedagang besar.
Definisi asli Matthes (bahasa Belanda)
leeraar. Mak., Sd., Mal., Jav., Daj. en Bat. idem. Skr. goeroe, zwaar, gewigtig, groot, uitstekend, eerwaarding, godsdienst-leeraar. Mágoeroe, leeren, onderwijs ontvangen. Pagoeroe, onderwijzen. Papagoeroe, onderwijs, raadgeving. Pagoerôewañg, onderwijzen iets aan; bijv.: oepagoerôewakko mâdêtjeñge, ik leer u het goede. Oewapagoerôewañgi mâdêtjeñge ri-padâkkoe-tâoe, lett.: ik bezig bij mijn' medemenschen het onderwijzen van het goede, d. i.: ik onderwijs mijn' medemenschen het goede. — Añgkânna oewapagoerôewañge, lett.: alles, waarvoor ik het onderwijzen (pagoeroe) bezig, d. i.: alles wat ik onderwijs. Agoerôewi, a) iemand maken tot het voorwerp, waarvan men onderwijs ontvangt, alzoo: leeren van. b) eenige wetenschap maken tot het voorwerp waarin men onderwijs ontvangt; alzoo: onderwijs ontvangen in; bijv.: agoerôeïwi bâsa Óegié, in de Boeginesche taal onderwijs ontvangen, die leeren. Sipágoe-pagoeroe, elkander onderwijzen. Añregoeroe, onderwijzer, leermeester, een hoofd. Ana-goeroe, leerling; v. d. volgelingen, ondergeschikten; zoo bijv. ook degenen die in het klein voor een groot-handelaar handelen.
Sumber
B. F. Matthes, Boegineesch-Hollandsch Woordenboek (1874), hlm. 66.